15 maja 2004

WYCIECZKA DO ZAKŁADÓW
POJAZDY SZYNOWE »PESA« BYDGOSZCZ S.A. HOLDING

Warszawskie Koleje Dojazdowe istnieją już od ponad 76 lat, gdyż pierwszy pociąg E.K.D. rozpoczął regularną komunikację pasażerską na trasie Grodzisk Mazowiecki - Warszawa - Grodzisk Mazowiecki już w niedzielę 11 grudnia 1927 roku o godz. 09:45. Zachowany wagon angielski EN80 - 16 z roku 1927.Od tej pory po torach EKD, a później WKD na trasie z Warszawy do Grodziska Mazowieckiego, Milanówka, Podkowy Leśnej, Komorowa i Włoch praktycznie bez przerwy kursują pociągi pasażerskie. Pierwsze 20 wagonów silnikowych i 20 doczepnych zbudowały w 1926/27 r., specjalnie dla Elektrycznych Kolei Dojazdowych, zakłady English Electric Comp. Ltd - Car Works w Preston w Wielkiej Brytanii. Oznaczone na PKP serią EN 80 kursowały prawie pół wieku, aż do 1975 roku.

Stale rosnące zadania przewozowe wymusiły w początku lat sześdziesiątych ub. wieku na władzach PKP rozpoczęcie starań o wymianę taboru. Po wieloletniej dyskusji na temat źródła zakupu, wygladu i wyposażenia, ostatecznie zdecydowano się na tabor krajowy. Dokumentację techniczną i prototyp oznaczony symbolem EN 94 - 01 wykonał wrocławski PaFaWag w 1969 r. Do roku 1975 nastąpiła całkowita wymiana taboru na nowe ezt serii EN-94 stanowiące produkt seryjny znacznie poprawiony w stosunku do prototypu. Po modernizacjach, szczególnie od chwili wydzielenia 01 lipca 2001 r. ze struktur PKP - WKD Sp. z o. o. kremowo - czerwono - niebieskie wagony Wukadki kursują do dzisiaj. Ale po ponad 30 letniej eksploatacji przyszła pora na kolejną wymianę taboru. Tym razem prototyp opracowują zakłady Pojazdy Szynowe "PESA" Bydgoszcz S.A. Holding. W czerwcu pociąg ma przybyć do Grodziska Mazowieckiego w celu przeprowadzenia prób ruchowych na torach WKD. A od września prawdopodobnie wejdzie do normalnej pasażerskiej eksploatacji.

Współcześnie kursujący wagon EN94-13 z 1973 r. w barwach WKDWszyscy byliśmy bardzo ciekawi jak wyglądać bedzie nowy skład WKD. Dlatego też, razem z Klubem Miłośników Komunikacji Miejskiej w Warszawie, zorganizowaliśmy wyjazd do PESY. Wycieczka zapowiadała się bardzo ciekawie - w Bydgoszczy ostatnio dużo się dzieje: remontują wagony dla sypialne dla okregu moskiewskiego RŻD, wyprodukowali nowy sypialny wagon typu EuroNight dla PKP - Intercity, zbudowali autobusy szynowe dla województwa kujawsko - pomorskiego i na eksport dla Ukrainy, zmodernizowali Konstalowski tramwaj typu 805 dla MZK Bydgoszcz ... Mamy nadzieję zobaczyć to wszystko.

Wcześnie rano w sobotę 15 maja spotykamy się kilkudziesięcioosobową grupą na Placu Bankowym pod pomnikiem Słowackiego. Tutaj dzisiaj ustawiono przystanki autobusowe - ZTM uruchomiło specjalną linię 200 na piknik lotniczy do Góraszki. Pierwszy kurs dopiero o 8 rano, a teraz jest 6:45 i właśnie podjeżdża zamówiony autokar Mercedes z firmy Mobilis. Szybki załadunek i o 7:00 odjeżdżamy do Bydgoszczy. Droga wiedzie przez most w Kazuniu, Płońsk, Sierpc, Toruń i dalej lewym brzegiem Wisły. Czas mija szybko, kilka minut po 11 jesteśmy na przedmieściach Bydgoszczy. Tutaj okazuje się, że nie potrafimy dojechać do placu przed dworcem głównym PKP, gdzie oczekują na nas zaprzyjaźnieni miłośnicy pojazdów szynowych z Bydgoszczy. Kilkanascie minut krążymy po miescie, ostaecznie z opresji ratuje nas telefon komórkowy - dzięki niemu udało nam się dotrzeć do PESY jeszcze przed południem.

Komputerowa wizualizacja e.z.t. dla WKD.Oczekuje nas Pełnomocnik Zarządu Pojazdy Szynowe "PESA" Bydgoszcz S.A. Holding, Szef marketingu, Pan Jerzy Berg. Udajemy się do sali konferencyjnej, gdzie z krótkiej prezentacji dowaidujemy się o historii zakładów i profilu aktualnej produkcji. Dowaiadujemy się, że firma powstała w 1851 r. jako Królewskie Główne Warsztaty Naprawcze Kolei. Po II Wojnie Światowej zmieniono nazwę na Zakłady Naprawcze Taboru Kolejowego. Obecnie PESA prowadzi działalność wytwórczą na niwie budowy pojazdów szynowych, ich unowoczesniania, modernizacji i naprawy. W zakładach wdrażane jest w życie hasło "Naszą misją jest spełnianie obecnych i przyszłych oczekiwań krajowych i zagranicznych właścicieli taboru szynowego przez budowę, unowocześnianie oraz naprawę taboru zapewniając dobrą jakość i zadowolenie użytkowników." Obecnie do najważniejszych produktów PESY należą:

Autobus szynowy typu 214M (SA 106). Autobus szynowy typu SA 106 - 001 dla woj. kujawsko - pomorskiego
Specjalizowany autobus szynowy typu 610M - 001 jako pojazd inspekcyjny dla kolei Ukrainy. Specjalizowany autobus szynowy typu 610M - 001 jako pojazd inspekcyjny dla kolei Ukrainy.
Wagon sypialny »EuroNight« typu 306Ab dla spółki PKP InterCity. Wyremontowane i zmodernizowane wagony InterCity.
Komputerowa wizualizacja ezt EW13 na stacji w Grodzisku Maz. Komputerowa wizualizacja wejścia do EW13

Oczywiście PESA Bydgoszcz prowadzi również działalność remontowo - naprawczą wagonów pasażerskich i towarowych. Do najważniejszych należą modernizacje wagonów produkcji zakładów z Görlitz eksploatowanych przez Koleje Rosji (RŻD) - okręg Moskiewski. Charakterystyczne wagony w ciemnoczerwono - niebieskim kolorze są częstym gościem w PESIE i jak się dowiedzieliśmy, rosyjski odbiorca jest bardzo zadolony z usługi, która pozwala na eksploatacje tych wagonów na torach Zjednoczonej Europy. Innym odbiorcą zmodernizowanych wagonów jest spółka PKP Intercity, dla której PESA wykonuje naprawy główne (połączone z przemalowaniem na nowoobowiązujące barwy).
Wagon sypialny typu Görlitz pamiętający czasy ZSRR i SZD. Zmodernizowany wagon sypialny typu Görlitz dla kolei Rosji (RZD).

Około godziny 14:00, po zwiedzaniu PESY, przejechaliśmy do zajedni tramwajowej MZK Bydgoszcz, aby zapoznać się ze zmodernizowanym tramwajem typu 805NM. Zabytkowy bydgoski Herbrand.Ale u samego wejścia do hali zajedni natknęliśmy się na zabytkowy wagon Herbrand, który wszyscy dokładnie obejrzeli i sfotografowali. Wagon był wyremontowany w 1996 r. z okazji 100 lecia tramwajów lektrycznych w Bydgoszczy. Od tego czasu w okresioe wakacyjnym kursuje jako linia turystyczna, najczęściej z babiej wsi do Myślęcinka.

Następnie dopiero przeszliśmy do tramwaju 805 NM pierwotnie noszącym nr inw. 255 + 256 po wagonach poddanych modernizacji, który w bydgoskim MZK otrzymał nr inw. 362 i 363. W PESA Bydgoszcz S.A. prowadzone są, połączone z przebudową, modernizacje tramwajów miejskich typu 805 N / 105N produkcji chorzowskiego Konstalu. Modernizacje te pozwolą samorzadom miast polskich odnowić tabor tramwajowi stosunkowo niewielkim kosztem. Jak czytamy w informacji opracowanej w PESIE - modernizacją objęto wszystkie elementy pojazdu. Tramwaj 805NM zyskał nadwozie o nowoczesnej sylwetce, wykonanej w technologii profili otwartych z gwarancją wieloletniej eksploatacji. Okna wykonano jako wklejane z częścią uchylną. Ściany czołowa i tylna, wykonane z tworzyw sztucznych i uzbrojone klatką bezpieczeństwa znacznie poprawiły poziom bezpieczeństwa motorniczego i pasażerów. Klimatyzowany przedział pasażerski z systemem wentylacji nawiewnej i możliwością podgrzewania powietrza czerpanego z zewnątrz - tworzy komfortowe warunki podróżowania. Zastosowanie wózków o dwóch stopniach odsprężynowania z zastosowaniem elementów metalowo - gumowych, wprowadzenie zderzaka z elastomerowymi amortyzatorami pochłaniającymi energię, zamontowanie drzwi odskokowo - przesuwnych otwieranych na zewnątrz z elektronicznym nadzorem i rewersujących w razie napotkania przeszkody - wydatnie poprawiły bezpieczeństwo pasażerów i obsługi. W każdym wagonie jest 101 (wagon sterowniczy) lub 110 (doczepa) miejsc stojących i 22 miejsca siedzące o wygodnym, miękkim, ale wandaloodpornym, wyłożeniu. Dla wygody pasażerów zastosowano antypoślizgową wykładzinę podłogi oraz dźwiękowy i wizualny system informacyjny.

Zmodernizowany tramwaj 805NM, jeszcze z nr 225+256.W tramwaju zamontowano impulsowy, tranzystorowy (IGBT) układ rozruchu i hamowania z funkcją zapobiegania poślizgom. Nowy układ napędowy ograniczył zużycie energii nawet o 20% i dał możliwośc odzyskiwania jej w czasie hamowania. Przez niższą liczbę łączników stykowych i zapewnienie im pracy bez przerywania dopływu prądu, ich trwałość została zwiększona dziesięciokrotnie. Zastosowanie przetwornicy statycznej o mocy 18 kVA zredukowało do minimum poziom hałasu, zwłaszcza podczas postoju na przystankach. Zmiany w układzie elektrycznym wagonu obniżyły pracochłonność planowanych przeglądów, zwiększyły przebieg do naprawy głównej, a także zminimalizowały koszt części zamiennych z uwagi na ich znacznie dłuższą żywotność.

Przedni wagon wyposażono w klimatyzowaną kabinę motorniczego, natomiast tylny jest doczepą czynną z własnym układem napędowym. dodatkowo z tyłu doczepy zamontowano dodatkowy pulpit manewrowy umożliwiajacy sterowanie tramwajem przy jeździe do tyłu. W kabinie motorniczego zamontowano ergonomiczny pulpit, z lewej strony zaopatrzony w ręczny nastawnik jazdy typu joystick. Czuwak zamontowano jako pedał w podłodze, ale funkcję czuwaka przejął również joystick, który motorniczy musi po prostu wcisnąć. Pracę większości systemów tramwaju nadzoruje elektroniczny system nadzoru i kontrolowania (komputer pokładowy) z monitorem LCD umieszczonym na pulpicie. Tramwaj wyposażono w rejestrator zdarzeń i parametrów ruchu (tzw. czarną skrzynkę). Nad szybą przednią umiejscowiono kolorowy monitor ciekłokrystaliczny, na którym motorniczy może obserwować obraz z 4 wandaloodpornych kamer CCTV rozmieszczonych z przodu i z tyłu w obu wagonach. Obraz ten jest również zapisywany na rejestratorze cyfrowym.
Zmodernizowany tramwaj 805NM obecnie nosi nowe nr 362 + 363. Kabina 805NM wykonana z mas plastycznych na stalowej klatce bezpieczeństwa naprawdę wzbudza zaufanie

Zmieniły się też parametry techniczne tramwaju. Nieco wzrosła masa własna wagonu - do 19 ton, co jednak nei odbiło się na osiągach. Cztery silniki trakcyjne na prąd stały z wymuszoną wentylacją o mocy znamionowej 40 kW każdy zapewniają prędkośc maksymalną 70 km/h i przyśpieszenie tramwaju bez obciążenia w zakresie prędkości do 30 km/h - az 1,3 m/s2. Maksymalne opóźnienia wagonu próżnego przy hamowaniu hamulcem roboczym wynosi 1,6 m/s2, zaś przy hamowaniu awaryjnym opóźnienie wzrasta do maksimum 3,0 m/s2. Wagon przystosowany jest do zasilania z sieci prądu stałego o napięciu od 400 V do 720 V (znamionowo 600 V).

Całą grupą odbyliśmy małą wycieczkę tramwajem 805NM z zajezdni tramwajowej do rezerwowej pętli Babia Wieś i z powrotem. Wrażenia z jazdy były bardzo pozytywne. Tramwaj był rzeczywiście cichy i płynnie, bez szarpnięć, jechał po buydgoskich torach. Po powrocie na zajezdnię udaliśmy się na plac postojowy gdzie stoją zaparkowane autobusy Jelcz typu "ogórek" oraz stary warszawski przegubowy Ikarus w biało - czerwonym malowaniu nr 9009. Następnie zajęliśmy miejsca w naszym autokarze i odjechaliśmy do warszawy, robiąc po drodze małą przerwę na obiad w restauracji Mc Donald's. Do Torunia wróciliśmy drogą na prawym brzegu Wisły, aby na wysokości Brzozy Toruńskiej przejechać po nowym moście na lewy brzeg i skierować się w kierunku Włocławka.

Pomnik ofiar tragicznej katastrofy pod Brzozą Toruńską

Niedaleko za Brzozą zatrzymaliśmy się na poboczu i pieszo przez las udaliśmy się na miejsce tragicznej katastrofy kolejowej w dniu 19-08-1980 r., kilka minut po godz. czwartej rano. Pociąg towarowy, którego maszynista pracował już kilkanaście godzin stał na torach bocznych stacji Otłoczyn. Nagle, z niewiadomych powodów, rozpruwając zwrotnicę pociąg ten ruszył po niewłaściwym torze w kierunku Torunia. Po tym samym torze jechał od Torunia planowy pociąg osobowy relacji Kołobrzeg - Łódź Kaliska. Były wakacje, młodzież wracała znad morza. W głębokim wykopie doszło do czołowego zderzenia - w wyniku katastrofy śmierć poniosło 67 osób, w tym obaj maszyniści. Nigdy nie wyjaśniono przyczyn odjazdu pociągu towarowego z Otłoczyna.

Kilkadziesiąt minut później ruszyliśmy dalej przez Włocławek, Płock, Błonie do Warszawy. Na Plac Bankowy dojechaliśmy około 21:30 - chyba wszyscy bardzo zadowoleni z udanej wycieczki.

… do strony
»WYDARZENIA«
… do strony
»ARCHIWUM KOŁA«
… do strony
»STRONA GŁÓWNA«